Самая своеасаблівая назва Палесся. Вёска Ленін

На карце нашай Радзімы наогул не вельмі многа назваў, якія ўзніклі ў глыбокай старажытнасці; існавалі ў мове многіх пакаленняў, але з часам набылі велічны і сімвалічны сэнс, сталі дарагімі і зразумелымі без дадатковага тлумачэння не толькі сваім жыхарам, але і людзям, якія жывуць далёка ад гэтых мясцін.

3 успамінаў X. Г. Фель, жыхаркі м. Ленін

Мала давялося жыць ленінцам пры савецкай уладзе, за якую яны так упарта змагаліся. Блізка працякала рэчка Случ, зусім побач іншае, новае жыццё, але паміж імі і намі пралягла мяжа, якую не перайсці, не пераляцець... Многія ленінцы засталіся па той бок мяжы, але нямала актывістаў савецкай улады, рэвалюцыянераў было і ў Леніне: I. Я. Таболіч, I. В. Раманоўскі, А. Б. Стражэвіч, К. М. Бакуновіч, Я. П. Горбат, Я. Я. Бакуновіч і іншыя.

Пад уладай белага арла

Упартая барацьба за мір маладой савецкай рэспублікі завяршылася Рыжскім мірным дагаворам з Польшчай у сакавіку 1921 г. Значная частка Беларусі ў адпаведнасці з ім трапляла пад крылы белага арла. Такі лёс выпаў і мястэчку Ленін: граніца прайшла па Случы, а рака — вось яна, працякае каля крайніх хат мястэчка. Толькі Ленін стаяў на правым беразе... Тры чвэрці былой Ленінскай воласці аказаліся на польскім баку. Ленін стаў цэнтрам Ленінскай гміны Лунінецкага павета. Уладам не падабалася назва мястэчка, яны адразу перайменавалі яго Згарэлае. Назва не прыжылася — Ленін ды Ленін... Перад самым вызваленнем Заходняй Беларусі была яшчэ адна спроба перайменаваць Ленін, на гэты раз у Саснковічы — у гонар польскага начальніка пагранічнай акругі Саснковіча.

Ленін — але не ў гонар Ульянава...

Не шанцуе ні ў старой, ні ў новай гісторыі мястэчку Ленін, як і на гісторыкаў-даследчыкаў... У артыкуле «Леніна» (правільна — Ленін) у БелСЭ сцвярджаецца, што вёска «ўпамінаецца ў дакументальных крыніцах з 17 ст.». Гомельскі тапаніміст А. Ф. Рогалеў памылкова лічыць 1582 г. «самым раннім пісьмовым сведчаннем» аб населеным пункце. Неабгрунтаванымі ўяўляюцца і яго звесткі аб сустрэчы ўвосень 1895 г. «грамадзян Ленінскай воласці з У. I. Ульянавым (пазней — Леніным)». Але яшчэ ў 1970 г. польскі даследчык С. Александровіч аргументавана даў дакладную дату заснавання мястэчка Ленін — 1568 г.

У палескай глушы

«...Улетку прабрацца ад адной вёскі да другой можна толькі на пары прывучаных да гэтых жудасных дарог валоў і то з дапамогай вопытнага правадніка. Вясною ж і восенню вада выходзіць з берагоў балот, ручаёў і рэчак, далёка разліваецца ўбакі і зусім спыняе і гэтыя слабыя зносіны. Мясцовасць лясістая, нізкая, балоцістая, з вельмі слабым скатам на поўдзень, падлягае вясеннім паводкам ад разліву ракі Случ. Ворыўныя палі пакутуюць ад навакольных высокіх густых лісцевых лясоў. Усе ворыўныя палі раскіданы паміж сенажацямі, зараснікамі і лясамі. Авёс, проса, бульба добра ўдаюцца, жыта — у вельмі сухія гады толькі. Саду няма і не можа быць разведзена па прычыне мокрай мясцовасці і падглебы, насычанай вадой...»

Н. Зеленскый Материалы для географии и статистики России.