Як яўрэі стварылі гродзенскую прамысловаcць

Ёсць у беларускай мове слова “хеўра” якое часам можна пачуць у размове ці нават пабачыць у друкаваным тэксце. Хеўрай сёння называюць кампанію людзей, аб'яднаных агульнымі інтарэсамі, або нават пагардліва характэрызуць тых, аб'яднаўся для нейкай злачыннай дзейнасці. Аднак мала хто ведае, што слова гэтае мае яўрэйскія карані.

На беларускіх землях у XVII – пачатку XX стагоддзяў хеўрамі называліся яўрейскія рамесніцкія цэхі, або, дакладней, рамесніцкія брацтвы. Хеўры былі часткай абшчыннай структуры і грунтаваліся на прынцыпах талмудычнага права. Мы ведаем пра існаванне яўрэйскіх цэхаў у Гродне не асабліва шмат. Першая хеўра паўстала ў Гродне ў 1652 г. і аб’ядноўвала яўрэйскіх краўцоў. Яе стварэнне стала вынікам мераў, прынятых каралеўскай уладай, каб зліквідаваць грунт для канфліктаў паміж яўрэйскімі і хрысціянскімі рамеснікамі. Ужо ў пачатку ХІХ ст. яўрэйскія рамеснікі складалі значна больш за палову ўсіх рамеснікаў Гродна. Яны мелі ўласныя малітоўныя дамы, абавязваліся падтрымліваць адзін другога падчас хваробы, выбіралі кіраўніцтва, якое ажжыцяўляла прадстаўнічыя функцыі перад уладамі горада. 

Истории еврейского квартала

Примерно десять веков живут евреи в Гродно. С тех самых пор, когда начались преследования их в Чехии, Венгрии, потом Владимир Мономах изгнал евреев из своего государства. На наших землях князь Витовт даровал им привилегии. Но потом великий князь Литовский Александр Ягеллон, запутавшись в долгах и не желая их платить, решил избавиться от своих еврейских кредиторов и выгнал их из ВКЛ. Став польским королем, Ягеллон захотел вновь пополнить свою казну и разрешил гродненским евреям вернуться на обжитые места. Со временем королева Бона подтвердила права евреев на их имущество и обложила общину немалым налогом. Стефан Баторий позволил евреям шире заниматься ремеслами.

Загадкі беларускай гісторыі: Стары замак у Гродне

Калі першыя людзі прыйшлі на ўзгорак над Нёмнам, дзе цяпер стаіць «Стары замак»? Калі гісторыкі прызналі, што цэнтр гарадзенскага княства, Горадня XII ст., знаходзілася тут, на Нёман а не на Палессі? Калі і чаму «Верхні замак» стаў «Старым»? Чаму дзве цэрквы, адкрытыя археолагамі, названыя «Верхняя» і «Ніжняя»? Як аднаўляць «Стары замак» у Горадні? Чаму замку пагражае будучыня макету-лялькі?

Святыня белорусская - Коложа

Свято-Борисо-Глебская (Коложская) церковь в Гродно - памятник православного зодчества XII века - жемчужина белорусской культуры. Это - старейший христианский храм Принеманья, одно из немногих сохранившихся сооружений домонгольского периода в Белоруссии.

Храм не имеет прямых аналогов в древнерусской архитектуре и напоминает композицию более ранних гродненских церквей, известных по археологическим исследованиям. Этот факт даёт возможность предположить существование в конце XII века уникальной архитектурной школы - гродненской школы зодчества, что подтверждает самобытность белорусского народа.

История Гродно

Гродно известен с начала XII века, когда городенский князь Всеволодко впервые упоминается в русских летописях. Именно тогда город впервые стал известен как центр Городенского княжества — удельного княжества в составе Древнерусского государства. Городенское княжество считается первой формой государственности на территории Чёрной Руси.

За свою историю город являлся центром различных административно-территориальных единиц Великого княжества Литовского, Речи Посполитой, Российской империи, Советского Союза и независимой Республики Беларусь, где он является областным центром; расположен недалеко от государственной границы с Польшей и Литвой.